Nationaal Voedselberaad: nieuwe samenwerkingen zichtbaar maken en versterken
Van losse initiatieven naar samenwerking, van pioniers naar systeemverandering: het Nationaal Voedselberaad laat een snelgroeiende beweging zien. Voedsel vormt daarbij de ingang naar een gezondere, eerlijkere en meer verbonden samenleving. Initiatiefnemers, beleidsmakers, bestuurders en ondernemers werken steeds meer samen aan blijvende en noodzakelijke verandering.
Burgerboerderijen waar consumenten mede-eigenaar zijn, zoals De Patrijs. Of gebiedscoöperaties zoals in Rivierenland, waar publieke en private partijen samen circulaire fruitteelt realiseren. Net als bioregio de Friese Greidhoeke met boeren, inwoners en (zorg)organisaties die verbinding creëren tussen productie, consumptie en distributie. Ook ontstaan steeds meer voedselnetwerken en voedselraden Deze groepen houden zich bezig met het verbeteren van het lokale voedselsysteem — dus alles van productie tot consumptie van voedsel in steden en plattelandsgemeenten. Gevraagd en ongevraagd geven zij advies om voedselbeleid op de agenda te zetten. De ambitie: in 2030 hebben dertig gemeenten een integrale voedselvisie.
Het zijn maar een paar van de vele voorbeelden die op het Nationaal Voedselberaad laten zien dat het anders kan. Want voor de ruim tweehonderd aanwezige voedselveranderaars is het duidelijk: voedsel is veel meer dan wat er op ons bord ligt. Het raakt vele onderwerpen: gezondheid, sociaal beleid, armoedebestrijding, economie, landbouw, klimaat, ruimtelijke ordening en duurzaamheid. Een samenhangend voedselbeleid draagt direct bij aan een gezonde en toekomstbestendige samenleving.
Brede maatschappelijke beweging
Om te groeien hebben voedselinitiatieven te maken met regels, budgetten en politieke keuzes die de beweging kunnen versterken - of juist niet. Daarom bundelen steeds meer partijen hun krachten. Want alleen samen kan deze brede maatschappelijke beweging uitgroeien tot een volwaardig alternatief voor het huidige voedselsysteem.
Initiatiefnemer Miriam Offermans riep tijdens het beraad op: “Met elkaar hebben we deze grote puzzel stukje bij beetje te leggen. Samen kunnen we als volwaardig partner aan overheden laten zien wat er allemaal mogelijk is en acief in co-creatie toekomstbestendig voedselbeleid realiseren.”
De provincie Zuid-Holland wil daarin een actieve rol spelen. Volgens gedeputeerde Gezondheid & Welzijn Mariëtte van Leeuwen is voedsel te belangrijk om te versnipperen over beleidsterreinen. “Als het van iedereen is, is het van niemand. Maar als overheid staan wij aan de lat om andere keuzes te maken die een nieuw voedselsysteem mogelijk maken.”
Verbinding & ontmoeting
Die noodzaak wordt steeds urgenter. Aan de oppervlakte zien we problemen als obesitas en diabetes, stikstof en minder biodiversiteit. Maar daaronder liggen dieper gewortelde ideeën over groei, efficiëntie en winst. En terwijl de maatschappelijke kosten van ongezond eten en milieuschade oplopen, wordt gezond voedsel voor veel mensen juist minder toegankelijk.
Reden te meer om met elkaar het gesprek aan te gaan over de onlangs aangenomen provinciale voedselvisie, die draait om vier centrale waarden: beschikbaarheid, gezondheid, ecologische balans en rechtvaardigheid. “Als provincie faciliteren we nu verbinding en ontmoeting, zodat we samen de kar kunnen trekken. Dat kunnen we als provincie niet alleen daarin zoeken wij actieve samenwerking met gemeenten en lokale voedselsamenwerkingsverbanden”, stelt Van Leeuwen.
Zo vindt op 2 oktober het Voedselfestival plaats waar de provincie in samenspel met gemeenten, voedselinitiatieven en voedselproducenten haar voedselagenda presenteert. Ook financiert de provincie een onderzoek van Public Food naar de manier om een publiek voedselsysteem vorm te geven.
