Steeds meer schooltuinonderwijs in Zuid-Holland
Meer kinderen met hun handen in de aarde én meer kennis over gezonde voeding: de Schooltuinboost Zuid-Holland werpt zichtbaar vruchten af. De afgelopen anderhalf jaar droeg deze impuls bij aan ontwikkeling van zo’n 60 schooltuinen. Daarnaast lopen gesprekken met bijna 30 gemeenten over duurzame ondersteuning van schooltuinonderwijs.
De uitspraak ‘jong geleerd is oud gedaan’ geldt zeker ook voor gezonde voeding. Door zelf te zaaien, verzorgen en oogsten ontdekken kinderen in de schooltuin waar hun eten vandaan komt. Ze ontwikkelen een gezonde smaak én ervaren hoe leuk het is om zelf groenten te kweken. En eerlijk is eerlijk: zelf verbouwde groente smaakt gewoon beter.
Projectleider bij de Alliantie Schooltuinen, Lianne van der Kruk licht toe: “De kinderen willen niets liever dan wat ze oogsten direct zelf opeten.”
Daarnaast is een schooltuin een inspirerende plek om basisvakken zoals rekenen en taal in de praktijk te brengen. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat taalvaardigheden bij kinderen beter en sneller ontwikkelen in een natuurlijke, groene omgeving als de schooltuin.
Vorig jaar had 38% van de scholen in Zuid-Holland toegang tot schooltuinieren, tegenover 48% landelijk. Reden voor Alliantie Schooltuinen en Jong Leren Eten Zuid-Holland om met steun van provincie Zuid-Holland expertise en ondersteuning aan te bieden bij de start of doorontwikkeling van schooltuinen.
Mooie voorbeelden
Inmiddels is er veel gebeurd en zijn mooie voorbeelden zichtbaar. Zo is bij OBS De Polsstok in Berkenwoude een schooltuin aangelegd. Ook bij Stadslandbouwpark De Oude Beer in Dordrecht kunnen scholen aan de slag. In Zwijndrecht breidde het groene schoolplein van een kindcentrum uit met een moestuin. En in Leiden zijn extra helpende handen gefinancierd om scholen aangesloten te houden bij De Leidse Schooltuinen.
Lianne benadrukt: “We bouwen niet alleen aan tuinen, maar ook aan alles eromheen: van lesprogramma’s tot begeleiding en borging zodat het schooltuinonderwijs kan doorgroeien.” De toegang tot een schooltuin in de provincie is nu naar schatting gegroeid tot ongeveer 42%. “Om echt te kunnen versnellen, is het belangrijk dat gemeenten aan boord zijn,” stelt Lianne. “Met scholen kunnen we snel schakelen, maar dat gaat vaak om één schooltuin. Als een gemeente enthousiast is, ontstaat voor langere tijd beweging op meerdere scholen.”
Meerjarenaanpak is nodig
Zo heeft de gemeente Westland zich gecommitteerd om jaarlijks minimaal drie nieuwe schooltuinen aan te leggen. Gemeentelijke subsidie ondersteunt de opleiding van leerkrachten om schooltuinlessen te geven. Lianne: “Doordat dit jaar na jaar gebeurt, ontstaat een grote groene verandering.” Hiervoor is een lange adem belangrijk, ziet Lianne. “In het Westland werkte het lokale NDE-centrum, genaamd WNT Web, al langer samen met het bedrijfsleven. Dat laat zien dat voor gemeentelijke stappen een meerjarenaanpak nodig is.”
Met de Schooltuinboost zijn door gesprekken met gemeenten in ieder geval weer volop zaadjes geplant. Lianne: “Het dringt steeds meer door bij beleidsmakers dat in schooltuinen verschillende beleidsdoelen samenkomen: klimaat, duurzaamheid, participatie en gezondheid. Door samen te werken, werken we aan onze doelen én ervaren kinderen hoe leuk en leerzaam zelf verbouwen is.”
Enthousiast geworden?
De Schooltuinboost loopt nog tot eind dit jaar. Scholen en gemeenten die het verschil willen maken, kunnen direct contact opnemen met schooltuinontwikkelaar Ingrid Boltjes.


